تشيال ته د هند راتلونکې ماموريتونه
اِسرو ISRO
Image credit , ISRO
Indian Space Research organisation
اِسرو د هندوستان د فضايي څیړنې ملې اداره ده
ځکه چې چندریان دوه ماموريت 95 سلنه بریالى ګڼل کېږي د بل ورته ماموریت سمدستي تکرار د اِسرو لخوا
منسوخ کړل شو. دساينس دنيا په دې ليکنه کښې راتلونکي هغه ټول ماموریتونو دي چې د 2025 مخکې د اِسرو د هند د "فضايې ځېړني ادارې" لخوا پلان شوي دې.
ادیتیا ل ېو ماموريت
Aditya L1 Mission
دا ماموریت ، کوم چې د پخواني ماموریت "ادیتیا ېوه" ماموریت تازه شوی نسخه ده ، دا ماموريت د تېر2020 ميلادې کال په جريان کښې پیل شو. هدف به یې د کرونا
«Corona»
په نوم د لمر بیروني پرت يا د لمر د اتموسفير مطالعه وي.
د لمر کورونا يا اتموسفير د حرارت درجه له يو ميلون سليس درجې نه هم زېاته ده چې د لمر د سطحې له تودوخې څخه ډيره لوړه ده کوم چې شاوخوا شپږ زره سلسيس درجې ده. د تودوخې د درجو دا لوی توپیر یو راز دی چې د دې ماموريت
د لمر کورونا يا اتموسفير د حرارت درجه له يو ميلون سليس درجې نه هم زېاته ده چې د لمر د سطحې له تودوخې څخه ډيره لوړه ده کوم چې شاوخوا شپږ زره سلسيس درجې ده. د تودوخې د درجو دا لوی توپیر یو راز دی چې د دې ماموريت
په پايله کښې به يې د ځواب پيدا کولو هڅه کېږي. دا سپوږمکى به د «ل يو»
[L1]
په نامه مدار کې پريښودل شي دغه مدار له ځمکې څخه 1.5 ملیونه کیلومتره لېري دى.
ګګنيان
Gaganyaan
دا به تشيال ته د هندوستان لومړنى انساني ماموریت وي چې ټاکل شوې ده چې د 2021 مېلادې کال دسمبر نه - د 2022م کال د جنوري مېاشتې په مابينځ کښې پېل شې. ګګنيان ماموريت دوه کاله وړاندې د 2018 مېلادي کال د ډسمبر په 28مه مرکزي کابینې تصویب کړ. چې 1.5 ميليارده امريکائي ډالر بودېجه يې هم ورته تصويب کړه. د هند هوایی پوځ او اِسرو د 3 ستورمزلو د ټاکنې او روزنې لپاره تفاهملیک لاسلیک کړ. عملې روزنه به يې د هند په "انساني تشيال الوتنې مرکز" کې ترسره شي.
د هند هوایی پوځ د لسو احتمالي کاندیدانو د لیست کولو لپاره کار پیل کړی چې پکې 3 میرمنې هم شاملي دي. د «GSLV MK 3»
په نوم راکت به تشيال ته د انسانانو د رسولو لپاره وکارول شي.
منګلیان دوه
Mangalyaan 2
"منګلیان يوه" لا دمخه هند د فضا په سپړنه کې د مخکښو هېوادو په لِسټ کښې شامل کړى و. خو اوس "منګلیان دوه" په 2022-2023 کې ټاکل شوی دی چې پېل شى. اعلان د اِسرو لخوا په 2014 کې شوی و او د تادیاتو لپاره د فرصت اعلان د وروستي نیټې په توګه د 2016 مېلادى کال د سپتمبر شلمه اعلان شوی و.
د فرانسې فضايي ادارې په دې ماموریت کې د همکارۍ لپاره د نیت يو لیک لاسلیک کړی خو تر دې دمه د فرانسې لخوا په دغه ماموريت کښې هیڅ ښکېلتیا نه ده اعلان شوې. د هندوستان د فضا او ټیکنالوژۍ انسټیټیوټ د دې ماموریت لپاره د سپوږمکېو د جوړولو چارې په غاړه لرې.
چندریان درې
Chandrayan3
د هند - جاپان د سپوږمى ماموریت پلان په لومړیو مرحلو کې و او د دواړو ادارو لومړني مطالعات او دندې په کار اچول شوې وې. دا دوه له يو بل لرې پراته هیوادونو خو ملګري دي مګر تر دې دمه یې د دې ماموريت په اړه ډېري لږ خبرې سره کړي دي.
ډاکټر ګیري ، هغه څوک چې یوه کامیټ «اسمانې تيږې» ته د اروپا د فضا ادارې د روزِټا ماموریت برخه و او په متحده ایالاتو او جاپان کې یې په ساحه کې کار کړى دى اوويل
یوځل چې دوى په 2022 کال کې د ګګنیان ماموريت په لړ کښې لومړنې انسانان تشيال «خلا» ته واستوې. اِسرو باید سپوږمى ته دریم سفر ولرې ،
هندوستان ، چې د سپوږمۍ په جنوبي قطب کې د سپړنو په مخکښو هېوادو کښې راځې ، باید له دې نړیوالې فضائي مسابقې شاته پاتې نشي. یوازې په راتلونکو 4-5 کلونو کې ، دنړى مخکښ هېوادونه لږترلږه اوه ماموریتونه د سپوږمى سویلي قطب ته استوي. دا مامورېتونه به د سپوږمى دغه طرف د انسان د اوسېدو لپاره چمتو کولو کښې خورا مهمه مرسته وکړې.
ډاکټر ګیري وايې, متحده ایالات په 2024م کال کښې د ارتمس ماموريت په لړ کې سپوږمۍ ته راستنېږى. چې انسانان او روبوټونه سپوږمى ته استوى . روسیې په سپوږمى کې د راتلونکي روبوټیک استوګنځای لپاره د لارې هوارولو لپاره لونا 25 او 26 په لاره اچولې. چین ، چې پدې وروستیو کې یې د سپوږمۍ لیرې طرف
منګلیان دوه
Mangalyaan 2
"منګلیان يوه" لا دمخه هند د فضا په سپړنه کې د مخکښو هېوادو په لِسټ کښې شامل کړى و. خو اوس "منګلیان دوه" په 2022-2023 کې ټاکل شوی دی چې پېل شى. اعلان د اِسرو لخوا په 2014 کې شوی و او د تادیاتو لپاره د فرصت اعلان د وروستي نیټې په توګه د 2016 مېلادى کال د سپتمبر شلمه اعلان شوی و.
د فرانسې فضايي ادارې په دې ماموریت کې د همکارۍ لپاره د نیت يو لیک لاسلیک کړی خو تر دې دمه د فرانسې لخوا په دغه ماموريت کښې هیڅ ښکېلتیا نه ده اعلان شوې. د هندوستان د فضا او ټیکنالوژۍ انسټیټیوټ د دې ماموریت لپاره د سپوږمکېو د جوړولو چارې په غاړه لرې.
چندریان درې
Chandrayan3
د هند - جاپان د سپوږمى ماموریت پلان په لومړیو مرحلو کې و او د دواړو ادارو لومړني مطالعات او دندې په کار اچول شوې وې. دا دوه له يو بل لرې پراته هیوادونو خو ملګري دي مګر تر دې دمه یې د دې ماموريت په اړه ډېري لږ خبرې سره کړي دي.
ډاکټر ګیري ، هغه څوک چې یوه کامیټ «اسمانې تيږې» ته د اروپا د فضا ادارې د روزِټا ماموریت برخه و او په متحده ایالاتو او جاپان کې یې په ساحه کې کار کړى دى اوويل
یوځل چې دوى په 2022 کال کې د ګګنیان ماموريت په لړ کښې لومړنې انسانان تشيال «خلا» ته واستوې. اِسرو باید سپوږمى ته دریم سفر ولرې ،
هندوستان ، چې د سپوږمۍ په جنوبي قطب کې د سپړنو په مخکښو هېوادو کښې راځې ، باید له دې نړیوالې فضائي مسابقې شاته پاتې نشي. یوازې په راتلونکو 4-5 کلونو کې ، دنړى مخکښ هېوادونه لږترلږه اوه ماموریتونه د سپوږمى سویلي قطب ته استوي. دا مامورېتونه به د سپوږمى دغه طرف د انسان د اوسېدو لپاره چمتو کولو کښې خورا مهمه مرسته وکړې.
ډاکټر ګیري وايې, متحده ایالات په 2024م کال کښې د ارتمس ماموريت په لړ کې سپوږمۍ ته راستنېږى. چې انسانان او روبوټونه سپوږمى ته استوى . روسیې په سپوږمى کې د راتلونکي روبوټیک استوګنځای لپاره د لارې هوارولو لپاره لونا 25 او 26 په لاره اچولې. چین ، چې پدې وروستیو کې یې د سپوږمۍ لیرې طرف
"the far side of the moon"
کې ېو روبوټ "چانګ ای څلور" کښېناو "چانګ اي پنځه" يې هم له سپوږمۍ د سپوږمۍ د ليري طرف د سطحي نمونې په برياليتوب ځمکي ته رارسولي وې چي په اړه يې موږ پوسټونه هم کړي و ممکن دوه نور هم ورته تکرارې ماموريتونه ترسره کړې. "چانگ اى پنځه" د 1976مېلادى کال راهیسې لومړى ماموريت و چې د سپوږمى نمونې يې بیرته ځمکې ته راوړې.
نوموړې اويل: اسرو باید د چندریاین 3 تعمیر ګړندی کړې او د فضا د ظرفیتونو عامه - خصوصي ایکوسیستم رامینځته کړي. د هغه په اند ، هند باید یوازې په اسرو تکیه ونکړي او په تدریجي ډول د عامه او خصوصي سکتور نهادونه ، پوهنتونونه ، او څیړنیز لابراتوارونه دخیل کړي ترڅو دا او نورې ساینسي پروژې ژر ترژره سرته ورسوې.
شکریان
Shukrayaan
د 2025 کال لپاره پلان شوې شوکرايان ماموريت زهرې سېارې ته استول کېږي ، اِسرو غواړې چي په دې ماموريت کښې د زهرې سېارې له رازونو ځان خبر کړي او د زهرې د اتموسفير په اړه نور معلومات راټول کړې
ایکسپوسات
EXPOsat
د اسرو آستروسات ماموریت په تشېال کښې د سختو ريډيېشنو يا ضررې شعاو مطالعې لپاره پیل شوی و. دا نوى به د زاړه ماموریت تعقیب وي. دا ماموریت به په ځانګړي ډول په کائنات کې موجود د خطرناکو ريډيېشنونو مطاله وکړې کوم چې د ډیری فاکتورونو لکه د ستورو چاودنه يا سوپرنووا پیښو ، د تورو سوريانو
نوموړې اويل: اسرو باید د چندریاین 3 تعمیر ګړندی کړې او د فضا د ظرفیتونو عامه - خصوصي ایکوسیستم رامینځته کړي. د هغه په اند ، هند باید یوازې په اسرو تکیه ونکړي او په تدریجي ډول د عامه او خصوصي سکتور نهادونه ، پوهنتونونه ، او څیړنیز لابراتوارونه دخیل کړي ترڅو دا او نورې ساینسي پروژې ژر ترژره سرته ورسوې.
شکریان
Shukrayaan
د 2025 کال لپاره پلان شوې شوکرايان ماموريت زهرې سېارې ته استول کېږي ، اِسرو غواړې چي په دې ماموريت کښې د زهرې سېارې له رازونو ځان خبر کړي او د زهرې د اتموسفير په اړه نور معلومات راټول کړې
ایکسپوسات
EXPOsat
د اسرو آستروسات ماموریت په تشېال کښې د سختو ريډيېشنو يا ضررې شعاو مطالعې لپاره پیل شوی و. دا نوى به د زاړه ماموریت تعقیب وي. دا ماموریت به په ځانګړي ډول په کائنات کې موجود د خطرناکو ريډيېشنونو مطاله وکړې کوم چې د ډیری فاکتورونو لکه د ستورو چاودنه يا سوپرنووا پیښو ، د تورو سوريانو
«Black holes»
او همدارنګه د نیوټرون ستورو لخوا رامینځته کیدی شي. په دې پدیدې پوهیدل به د اسرو سره د تشيال لپاره د ستوربېړيو په ډیزاین کې د پام وړ مرسته وکړي ترڅو د راديېشنوننه څخه د تشيال الوتکې او ستوربېړى وژغوري.
فضا یو له زړه راښکونکې موضوعګانو څخه ده او انسانان هڅه کوي چې داسې ټیکنالوژۍ جوړه کړې چې د هغې په سپړنه کې مرسته وکړي. که څه هم موږ لاهم داسې ټېکنالوژې نلرو چې زموږ ټولې پوښتنې ځواب کړې مګر د فضا ماموریتونو سره لکه پورته ذکر شوي ، د هندوستان او نړى راتلونکی په فضا کې روښانه ښکاري.
❤
فضا یو له زړه راښکونکې موضوعګانو څخه ده او انسانان هڅه کوي چې داسې ټیکنالوژۍ جوړه کړې چې د هغې په سپړنه کې مرسته وکړي. که څه هم موږ لاهم داسې ټېکنالوژې نلرو چې زموږ ټولې پوښتنې ځواب کړې مګر د فضا ماموریتونو سره لکه پورته ذکر شوي ، د هندوستان او نړى راتلونکی په فضا کې روښانه ښکاري.
❤
Comments
Post a Comment